Agnieszka z Poznania zadzwoniła do mnie w połowie kwietnia. Powiedziała: "Igor, właśnie kliknęłam akceptuj w e-PIT. Mam do zapłaty 2 300 zł. Czy mogłam coś z tym zrobić?"
Odpowiedź: tak, ale teraz jest już za późno na część rozwiązań. Gdyby przyszła w styczniu - zaoszczędziłaby ponad 1 400 zł. Ten artykuł powstał po to, żebyś Ty nie popełnił tego samego błędu.
Dlaczego e-PIT to nie jest "kliknij i zapomnij"
System e-PIT automatycznie wypełnia Twoje zeznanie na podstawie danych od pracodawców i instytucji finansowych. Brzmi wygodnie? Jest. Ale e-PIT nie wie o wszystkim. Nie wie, że:
- Wpłaciłeś na IKZE i przysługuje Ci odliczenie
- Oddałeś krew w stacji krwiodawstwa
- Masz dziecko na utrzymaniu i przysługuje Ci ulga prorodzinna
- Poniosłeś wydatki na rehabilitację
- Przekazałeś darowiznę na cele kultu religijnego
Jeśli nie uzupełnisz tych informacji ręcznie - stracisz pieniądze. A fiskus Ci ich sam nie odda.
Ulgi podatkowe, o których zapominasz
1. Ulga na IKZE - nawet 1 500 zł zwrotu
Jeśli w 2025 roku wpłacałeś na Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego, możesz odliczyć wpłaty od dochodu. Limit wpłat na IKZE w 2025 roku wynosił 9 388,80 zł (dla pracowników) lub 14 083,20 zł (dla przedsiębiorców).
Co to znaczy w praktyce? Przy wpłacie 9 388 zł i progu podatkowym 32% - zwrot wynosi ok. 3 004 zł. Przy progu 12% - ok. 1 127 zł.
To jedyna ulga emerytalna, którą odliczasz od razu w PIT. IKE i PPK nie dają takiej korzyści w rozliczeniu rocznym.
2. Ulga prorodzinna - do 2 700 zł na dziecko
Masz dziecko poniżej 18. roku życia? Lub studiujące do 25. roku życia z dochodem poniżej limitu? Przysługuje Ci ulga:
- 1 dziecko - 1 112,04 zł rocznie (ale tylko jeśli Twój dochód nie przekracza 112 000 zł łącznie z małżonkiem lub 56 000 zł jako singiel)
- 2 dzieci - 1 112,04 zł na każde (bez limitu dochodu)
- 3 dzieci - 1 112,04 zł na pierwsze, 1 112,04 zł na drugie, 2 000,04 zł na trzecie
- 4 i więcej - dodatkowo 2 700 zł na każde następne
To odliczenie od podatku, nie od dochodu - czyli bezpośrednio obniża kwotę do zapłaty. Jeśli Twój podatek jest niższy niż ulga, możesz otrzymać zwrot różnicy (do wysokości składek ZUS i zdrowotnej).
3. Ulga rehabilitacyjna
Masz orzeczenie o niepełnosprawności? Utrzymujesz osobę niepełnosprawną? Możesz odliczyć:
- Wydatki na leki (nadwyżka ponad 100 zł miesięcznie)
- Sprzęt rehabilitacyjny
- Przystosowanie mieszkania
- Transport na zabiegi
- Opłacenie przewodnika (osoby niewidome i z narządem ruchu)
- Pobyt na turnusie rehabilitacyjnym
Część wydatków wymaga udokumentowania, część ma limity ryczałtowe. Ale nawet 2 280 zł rocznie możesz odliczyć za używanie samochodu na dojazdy - bez żadnych rachunków.
4. Ulga na internet - już nie istnieje, ale...
Wielu klientów wciąż pyta o ulgę internetową. Została zlikwidowana w 2023 roku. Ale jeśli pracujesz zdalnie - Twój pracodawca może uwzględnić ryczałt za korzystanie z prywatnego internetu w kosztach. Zapytaj kadrową.
5. Darowizny - krew, OPP, kościół
Oddajesz krew? Każdy litr to ekwiwalent 130 zł odliczenia od dochodu. Mężczyzna oddający krew 6 razy w roku (po 450 ml) odlicza ok. 351 zł. Oddajesz osocze? Stawka to 170 zł za litr - odliczenie jeszcze wyższe.
Przekazałeś darowiznę na organizację pożytku publicznego, cel kultu religijnego lub wolontariat? Odliczasz do 6% dochodu. Ale musisz mieć potwierdzenie przelewu.
6. Ulga dla młodych (PIT-0)
Nie ukończyłeś 26 lat w 2025 roku? Przychody z umowy o pracę, zlecenia, praktyk absolwenckich i stażów do 85 528 zł rocznie są zwolnione z PIT. Ale jeśli miałeś też inne przychody (np. z działalności) - musisz je rozliczyć normalnie.
7. Wspólne rozliczenie z małżonkiem
Jeśli jeden z Was zarabia znacznie więcej - wspólne rozliczenie może uchronić przed wejściem w drugi próg podatkowy (32% od nadwyżki ponad 120 000 zł). Przy różnicy dochodów 80 000 zł vs 40 000 zł - oszczędność sięga kilku tysięcy złotych.
Warunki: małżeństwo przez cały rok podatkowy, wspólność majątkowa, oboje rozliczacie się na zasadach ogólnych (skala podatkowa).
Czego nie zrobisz po 30 kwietnia
Pewne decyzje trzeba podejmować w ciągu roku, nie w kwietniu:
- Wpłata na IKZE - do 31 grudnia roku podatkowego
- Zmiana formy opodatkowania - do 20 dnia miesiąca po pierwszym przychodzie (lub do 20 lutego)
- Przejście na ryczałt lub liniowy - decyzja na początku roku
Ale korekta PIT jest możliwa nawet po złożeniu. Jeśli właśnie kliknąłeś "akceptuj" i przypomniałeś sobie o uldze - złóż korektę. Masz na to 5 lat.
Przedsiębiorca? Sprawdź formę opodatkowania
Prowadzisz jednoosobową działalność? Twoja forma opodatkowania ma ogromny wpływ na podatek:
- Skala podatkowa (12%/32%) - kwota wolna 30 000 zł, ulgi podatkowe, wspólne rozliczenie z małżonkiem
- Podatek liniowy (19%) - brak kwoty wolnej, brak ulg prorodzinnych, ale stała stawka niezależnie od dochodu
- Ryczałt - niskie stawki (od 2% do 17%), ale brak odliczenia kosztów
Z mojego doświadczenia: większość przedsiębiorców z dochodem 8 000-15 000 zł netto miesięcznie powinna rozważyć ryczałt lub liniowy. Ale każdy przypadek jest inny - zależy od kosztów, sytuacji rodzinnej, planów na IKZE.
Historia Agnieszki - ile można zaoszczędzić?
Wróćmy do Agnieszki. Po rozmowie okazało się, że:
- Wpłacała na IKZE 500 zł miesięcznie (6 000 zł rocznie) - nie odliczyła
- Ma dwoje dzieci - ulga prorodzinna 2 224 zł - e-PIT uwzględnił, ale nieprawidłowo (brak danych drugiego rodzica)
- Oddaje krew 4 razy w roku - nie odliczyła
- Przekazała 500 zł na fundację - nie odliczyła
Po korekcie PIT:
- Odliczenie IKZE od dochodu: 6 000 zł (oszczędność ~720 zł przy 12%)
- Prawidłowa ulga prorodzinna: +380 zł (korekta błędu)
- Darowizna krwi: ~234 zł odliczenia od dochodu (oszczędność ~28 zł)
- Darowizna na fundację: 500 zł odliczenia (oszczędność ~60 zł)
Łączna korekta: 1 188 zł mniej do zapłaty. Na przyszły rok zaplanowaliśmy wyższe wpłaty na IKZE i systematyczne dokumentowanie wydatków.
5 rzeczy do zrobienia przed 30 kwietnia
- Zaloguj się do e-PIT (podatki.gov.pl) i sprawdź, co system wpisał automatycznie
- Uzupełnij ulgi - IKZE, prorodzinna, rehabilitacyjna, darowizny
- Rozważ wspólne rozliczenie z małżonkiem (jeśli się opłaca)
- Wskaż 1,5% podatku na wybraną OPP - to Cię nic nie kosztuje, a komuś pomoże
- Zapisz termin na przyszły rok - planowanie podatkowe zaczyna się w styczniu, nie w kwietniu
---
Podatki to nie loteria. To system, który nagradza tych, którzy znają zasady gry. Nie musisz zostać ekspertem - wystarczy raz w roku poświęcić godzinę na sprawdzenie, czy nie zostawiasz pieniędzy na stole.
Jeśli masz pytania o swoje rozliczenie lub planujesz optymalizację podatkową na 2026 rok - zadzwoń lub napisz. Pomogę Ci przejść przez to krok po kroku.
---
Igor Gawryś - Ekspert Finansowy i Ubezpieczeniowy